İçeriğe geç
Elektronik

I2C, UART ve SPI Arasındaki Fark Nedir? Projeniz İçin Hangisini Seçmelisiniz?

Yazar Yayın: 4 dk okuma

I2C, UART ve SPI arayüzlerini karşılaştıran kapak görseli

I2C UART SPI farkı, cihazların veriyi nasıl zamanladığı ve bağlantıyı nasıl paylaştığında ortaya çıkar. Birden fazla cihazı az pinle bağlamak için I2C, uygun cihazlarla hızlı veri aktarımı için SPI, iki cihaz arasında basit seri iletişim için UART değerlendirilebilir.

Seçim, bağlanacak modüllerin desteklediği arayüzlere ve projenin hız ile bağlantı gereksinimlerine bağlıdır.

I2C UART SPI farkı: Temel karşılaştırma

I2C ve SPI, veri aktarımını bir saat sinyaliyle eşzamanlar. UART ise ayrı bir ortak saat hattı kullanmadan, önceden belirlenmiş iletişim ayarlarıyla çalışır.

Protokol Sinyal hatları Zamanlama Ham hız Topoloji ve adresleme Tipik mesafe kısıtı Tipik kullanım
I2C SDA ve SCL Senkron Standard: 100; Fast: 400; Fast-mode Plus: 1000; High-speed: 3400 kbit/s Paylaşılan hat, cihaz adresleri Standart modda tipik olarak birkaç metre; hat kapasitansı önemlidir Birden fazla sensör veya uyumlu ekran
UART TX ve RX; ortak GND gerekir Asenkron Yaygın örnekler: 9600 ve 115200 baud Genellikle iki uç arasında doğrudan bağlantı Cihazlara ve bağlantı koşullarına bağlı Seri modüller, GPS veya uygun Bluetooth modülü
SPI Saat, veri giriş ve çıkışı, cihaz seçimi Senkron Cihaz veri sayfasına bağlı Ortak veri ve saat; çevre birimine ayrı CS Cihazlara ve bağlantı koşullarına bağlı Uyumlu ekranlar ve SD kart arayüzleri

I2C, UART ve SPI için hat bağlantı şemaları

Şekil 1: Üç arayüzün temel sinyal bağlantıları

Hatlar, adresler ve cihaz seçimi

I2C, veri için SDA ve saat için SCL hatlarını kullanır. Aynı hatlara bağlanan cihazlara adresleriyle ulaşılır; yaygın adresleme 7 bittir ve daha seyrek kullanılan 10 bitlik bir uzantı da vardır.

SPI bağlantısında denetleyici saat sinyalini sağlar; veri giriş ve çıkış hatları üzerinden aktarım yapılır. Geleneksel adlarıyla master denetleyiciyi, slave ise seçilen çevre birimini ifade eder. CS hattı hangi çevre birimiyle konuşulacağını belirler ve genel bağlantıda her çevre birimi için ayrı CS kullanılır. Ayrıntılar için SPI Haberleşme Protokolü Nedir? yazısına bakabilirsiniz.

UART bağlantısında TX gönderme, RX alma ucudur. İki cihazın sinyalleri aynı referansa göre okuyabilmesi için ortak GND bağlantısı da kurulur.

Hız ve yararlı veri miktarı

Tablodaki I2C değerleri ilgili modların ham hat hızı üst sınırlarıdır. Gerçekte yararlı veri miktarı adres ve ACK gibi aktarım yüklerinden etkilenir; UART'ta da başlangıç ve durdurma bitleri çerçevenin parçasıdır.

Örneğin UART'ta 8N1 çerçevesi sekiz veri biti, eşlik biti olmaması ve bir durdurma biti anlamına gelir. Başlangıç bitiyle birlikte her karakter için toplam on bit aktarılır; 9600 baud ile saniyede 960 karakter ve yaklaşık %80 çerçeve verimi elde edilir.

Hız karşılaştırması seçilen ayarlara bağlıdır. Ham hız açısından 115200 baud UART, 100 kbit/s I2C Standard modundan hızlıdır; 400 kbit/s I2C Fast modu ise bu UART ayarından hızlıdır. Uygulamadaki yararlı veri hızını değerlendirirken çerçeve yükünü de hesaba katın.

Mesafe, pull-up ve gerilim

I2C bağlantısının ulaşabileceği mesafe hat kapasitansına bağlıdır. Tipik uygulamalarda Standard mod için birkaç metrelik uzunluk söz konusudur; Standard ve Fast modlarda veri yolu kapasitansı sınırı 400 pF'tır. SPI ve UART için uygun uzunluk da cihazlara ve bağlantı koşullarına bağlıdır; daha uzun bağlantı gerekiyorsa diferansiyel bir fiziksel katman gibi alternatifler değerlendirilebilir.

I2C'de SDA ve SCL hatlarının her biri bir pull-up direnci üzerinden VCC'ye bağlanır. Bu dirençler, hatlar serbest bırakıldığında sinyalleri yüksek seviyeye çeker. Direnç değerini hat kapasitansına göre seçin; cihazın veri sayfasını ve uygun direnç hesaplamasını kontrol edin.

I2C'de tipik mantık gerilimleri 5 V veya 3,3 V'tur. Farklı gerilimle çalışan cihazları bağlamadan önce giriş ve çıkış sınırlarını veri sayfalarından kontrol edin; ihtiyaç varsa uygun bir seviye dönüştürücü kullanın.

Hata tespiti

UART'ta isteğe bağlı parity biti, aktarım sırasında bazı veri değişikliklerini algılamaya yardımcı olur; her hatayı yakalamaz. Tarafların çerçeve biçiminde de anlaşması gerekir.

I2C'deki ACK, alıcının ilgili aktarımı onayladığını gösterir; tek başına veri bütünlüğünü garanti etmez. SPI bağlantısında kullanılacak hata kontrolü ise cihaza ve uygulamaya bağlıdır.

Projeniz için hangisini seçmelisiniz?

Seçimi önce modüllerin desteklediği arayüzlerden başlatın. Ardından aşağıdaki senaryolardan projenize en yakın olanı değerlendirin:

  • Çok cihaz ve az pin: Uyumlu sensörleri aynı veri yolunda toplamak için I2C uygun bir başlangıçtır. Adreslerin birlikte kullanılabilir olması gerekir.
  • Yüksek hız ve kısa bağlantı: Ekrana yoğun veri göndermek veya uygun bir SD kart arayüzünü kullanmak için SPI değerlendirilebilir. Gerçek hızı hem denetleyicinin hem çevre biriminin sınırları belirler.
  • İki cihaz arasında basit seri bağlantı: Bir GPS veya uygun Bluetooth modülüyle haberleşirken UART pratik olabilir. Modülün desteklediği arayüzü ve ayarları kontrol edin.
  • Sensör veya ekran seçimi: Aynı türdeki modüller farklı arayüzler sunabilir. Seçtiğiniz parçanın veri sayfasındaki bağlantı ve hız bilgilerine göre karar verin.

Örnek olarak belirli bir GPS modülü varsayılan olarak 9600 baud UART çıkışı ve 3,3 V mantık seviyeli TX kullanır. Bu değerleri başka bir GPS modülüne uygulamadan önce kendi veri sayfasını inceleyin.

Arduino ile başlangıç

Arduino ortamında I2C için Wire kütüphanesi, SPI için SPI kütüphanesi kullanılır. UART iletişimi için Serial nesnesi kullanılabilir; ilgili arayüz genellikle begin ile başlatılır.

Seri bağlantıda hız, örneğin Serial.begin(9600) ile ayarlanabilir. Kartın pinleri ve kütüphane kullanımının ayrıntıları, kart ile kütüphane sürümüne göre değişebilir.

Bağlantı sorunlarını giderme

Bir I2C tarayıcı cihazı bulmuyorsa SDA ve SCL bağlantılarını da kontrol edin. Aşağıdaki belirtilerde ilgili kontrolü sırayla yapın:

  • I2C cihazından yanıt yok: SDA ve SCL üzerindeki pull-up bağlantılarını kontrol edin.
  • Cihazlar haberleşmiyor: Ortak GND bağlantısını kontrol edin.
  • UART verisi gelmiyor: Bir cihazın TX ucunun diğerinin RX ucuna, diğer TX ucunun da karşı RX'e bağlandığını kontrol edin.
  • UART'ta bozuk karakterler var: İki tarafın baud ayarlarının aynı olduğunu kontrol edin.
  • SPI çevre birimi yanıt vermiyor: Doğru CS hattının cihaz için gereken seviyede tutulduğunu kontrol edin.
  • I2C'de cihazlar beklenmedik yanıt veriyor: Adres çakışmasını kontrol edin; cihaz destekliyorsa adresini değiştirin.

Kaynaklar

  1. I2C-bus specification and user manual — NXP
  2. Extending I2C Communication Distance with TI I2C Extender P82B96 and P82B715 — Texas Instruments
  3. Understanding the I2C Bus — Texas Instruments
  4. I²C — Wikipedia
  5. Serial Peripheral Interface — Wikipedia
  6. Universal asynchronous receiver-transmitter — Wikipedia
  7. Serial Peripheral Interface (SPI) — SparkFun
  8. Ultimate GPS Pinouts — Adafruit
  9. Getting Started with USART — Microchip
  10. Serial Communication — SparkFun

İlgili yazılar